Mutfağımızdaki Altın Bulgur – Bulgurun Faydaları Nelerdir



Ortadoğu‘daki Bereketli Hilal‘den gelen Bulgur, yıllar boyunca sağlıklı bir gıda maddesi olarak kabul edildi. Tarihsel olarak buğday çeşitleri, yüzyıllardır yeni çeşitlerle değiştirilse de, Bulgur üretim yöntemi temelde aynı kalmıştır. Bulgur (Triticum durum) elde etmek için ilk önce buğday kaynatılır, ardından kabuğu soyulur ve değirmende öğütüldükten sonra sofralamız da yerini alır. Bulgur, tam bir tahıl olarak kabul edilir. Bulgurun renkleri ve boyutları olarak da farklılık gösterir. Esmer bulgur ve klasik herkesin aşina olduğu sarı bulgur vardır. Boyut olarak da köftelik bulgur, ince pilavlık bulgur, çiğköftelik bulgur, kısırlık bulgur, başbaşı bulgur, pilavlık bulgur, iri bulgur gibi farklı inceliklerde öğütülerek çeşitlendirilir. İnce çekilmiş bulgura ( düğü ve simit ‘de denir.) 

Bulgur, bu güne kadar Orta Doğu ve Akdeniz mutfağında temel bir maddesi olmuştur ve halen de  yerini korumaktadır. Elbetteki bulgur sadece lezzetli olduğu için değil, aynı zamanda çok besleyici olduğu içinde popüler hale gelmiştir. Minimum düzeyde işlenmiş bir tahıl olduğundan, rafine buğday ürünlerinden daha fazla besin değeri korur.

Bulgurun besin değeri:

Bulgur, çeşitli vitamin ve minerallerin yanısıra bol miktarda lif içerir. Bulgur, özellikle iyi bir mangan, magnezyum ve demir kaynağıdır ve aynı zamanda kahverengi pirinç veya kinoa ile karşılaştırıldığında daha düşük kalorisi vardır. Bulgur, beyaz pirinç ve kahverengi pirinçle karşılaştırıldığında daha fazla lif ve protein içerir , bu da bulguru daha iyi bir besin haline getirir. Ancak kahverengi pirinç’de daha fazla mangan ve selenyum vardır.

Bulgurda; karbonhidrat, protein, potasyum, lif, folat, fosfor, tiamin, çinko, B1, B3, B6 ve B9 (Folat) vitaminleri, niasin, bakır, manganez, magnezyum, demir, pantotenik asit, K vitamini, riboflavin, kolin, betain, kalsiyum, ve selenyum vardır. Vitamin ve minerallere ek olarak, kepekli tahıllar , iltihaplanmayı azaltan ve serbest radikal hasarını önleyen fenoller, hidrofilik bileşikler ve lipofilik bileşikler dahil olmak üzere bitki bazlı önemli antioksidanlar ve fito besinler ile doludur. Bunlar, liganlar, bitki stanolleri ve bitki sterolleri gibi fitoöstrojenler gibi bileşikleri içerir.

Bulgur’un faydaları:

1-Kolesterol‘ü dengeler.

2-Tansiyonu düşürür. Bulgurda potasyum vardır ve potasyum kan basıncını düşürür.

3- Kalp sağlığını artırabilir: Lif bakımından zengin gıdaları (kepekli tahıllar, meyveler ve sebzeleri v.b) yemek, kalbi koruyucu yararlar sağlayabilir.

4- İnme ve kalp krizi riskini azaltır.

5- Şekeri kontrol eder: Bulgur, kan şekeri kontrol edip iyileştirmeye yardımcı olabilecek, hem lif hem de bitki besinleri bakımından zengindir.

6- Sindirim sistemine faydalıdır: Bulgur gibi kepekli tahılların düzenli olarak tüketilmesi, sağlıklı bağırsak bakterilerinin üremesini sağlayabilir. Bu bakteriler bağırsak sağlığını ve uygun sindirim fonksiyonunu destekleyen kısa zincirli yağ asitleri üretir.

7- Kabızlığı Önler: Bulgur gibi lif bakımından zengin yiyecekleri yemek, kabızlık gibi sindirim sorunlarının tedavisinde ve önlenmesinde de etkilidir.

8- Zayıflatır: Yüksek lif alımı kilo kaybettirir ve kilo almayı engeller.

9- Bağışıklık sistemini güçlendirir.

10-Kronik hastalık riskini azaltabilir.

11- Kanser ile mücadele eder.

12- Kan yapar. Anemi (kansızlık) karşı etkilidir.

13- Tip 2 diyabet riskini azaltır.

14- Safra kesesi taşlarını azaltmaya yardımcı olur

15- Gut hastalığına faydalıdır.

16- Güçlü kemikler oluşturur. Yaşlanma ile birlikte kemikteki mineral yoğunluğu doğal olarak azalır, kemiklerimizi sağlıklı tutmak ve osteoporozu önlemek için manganez, demir ve fosfor gereklidir.

17- Gelişmeyi, büyümeyi ve hastalıklarda iyileşmeyi hızlandırır: Vücudumuzun yeni dokular, hücreler, kan damarları vb. üretmesi için gereken mükemmel bir protein kaynağıdır.

18- İçeriğindeki protein saçları ve tırnakları sağlıklı yapar.

19- Çocukluk dönemindeki astıma karşı savaşır. Araştırmalar, çocukluk çağındaki astım riskini yaklaşık % 50 azalttığını göstermiştir.

20- BHR (bronş hiperreaktivitesi) ile astım gelişimini belirgin şekilde azaltır.

21- Vücudu oksidatif strese karşı korur.

22- Sinir sistemini yatıştırır ve zihni rahatlatır.

23- Uykusuzluk ve diğer uyku bozuklukları sorunlarını önemli ölçüde azaltır.

24- İçeriğindeki folat’tan dolayı, çocuk ve hamile kadınlar için önemli bir besin kaynağıdır. Özelikle bebeğin beyin gelişimi  için hamileliğin ilk üç ayı oldukça önemlidir.

Bulgur Nasıl Saklanır?

Bulgur depolamak çok kolaydır. Sadece hava geçirmez bir kap kullanın ve serin ve kuru bir yerde saklayın. Antik çağda, bu tahıl bozulmaması sebebi ile tercih sebebi idi. Bu nedenle eskilerde ve olduğu gibi saklayacak yeriniz var ise toplu olarak bulgur satın alıp maliyeti düşürebilirsiniz. Ayrıca, Bulgur radyasyonu emmez. Bu sebep ile nükleer savaş riskine karşı bazı ülkelerin stoklarında bulgur vardır.

Bulgur pişirildikten sonra ne kadar dayanır?

Pişirdikten sonra buzdolabında saklayın ve birkaç gün içinde tüketin.

Bulgur ile neler yapılır?

Orta Doğu‘nun en meşhuru Arap Salatası, Arabic Salat, Tabuleh isimleri ile de bilinen Tabbouleh yapılır. Bulgur ayrıca çorbalara, güveçlere, salatalara eklenir.

Türk mutfağında da oldukça fazla alanda bulgur kullanılır. Kısır, mercimekli köfte, çiğ köfte, dolmalar, sarmalar, salatalar, sulu yemekler, pilavlar, sebzeli bulgur pilavları, aşure, içli köfte, çorbalar gibi pek çok yemekte ana besin yada ek besin olarak eklenir.

Bulgurun yan etkileri:

1- Bulgur bir buğday ürünü olduğu için buğday, gluten alerjisi veya intoleransı olan hiç kimse bulgur yememelidir.

2- Çölyak Hastalığı olanlar bulgurun özel üretimi olan Karabuğday (Greçka) isimli olan türünü tüketmelidirler.

3- irritabl barsak sendromu (IBS) gibi kronik bağırsak rahatsızlıkları olan bazı insanları bulgur rahatsız edebilir.  Vücudunuzun nasıl tepki verdiğini görmek için az miktarda tüketip test edebilirsiniz.

4- Bazen Şişkinlik yapabilir, Gaz miktarını artırabilir. ( Bulgur ile yaptığınız yemeklerin içeriğine ve yenilen miktara göre değişir)

5- Enfeksiyon veya hastalık nedeniyle herhangi bir akut gastrointestinal semptom yaşıyorsanız, hastalığınızı alevlendirmekten kaçınmak için bulgur gibi yüksek lifli gıdaları yemeden önce iyileşmeyi beklemelisiniz.

Diğer faydalı makaleler için aşağıdaki linklere tıklayabilirsiniz:

Keten Tohumu Faydaları – Keten Tohumu Nasıl Tüketilmeli?

Nigella Sativa- Siyah Tohum: Çörek Otunun Faydaları

Pinus pinea – Çam Fıstığının Faydaları Nelerdir?

Susamın Faydaları Nelerdir? Susam’ın Önemi ve Besin Değeri

2 Yorum

  1. kardes coe 17 Kasım 2019 Alıntıla
    • AdminYönetici 17 Kasım 2019 Alıntıla

Yorum yazabilirsiniz

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir